आधुनिक कामाचे तास, संवाद-अभाव आणि लैंगिक/प्रजनन माहितीच्या कमतरतेचा आयटी व इतर उशिरा-शिफ्ट काम करणाऱ्या जोडप्यांच्या नातेसंबंधावर परिणाम

Abstract

आधुनिक कार्यसंस्कृती — विशेषतः माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि रात्री/उशिरा-शिफ्ट करणाऱ्या इतर क्षेत्रांमधील काम — जोडप्यांच्या दैनंदिन जीवनात महत्त्वपूर्ण बदल घडवतात. जास्त तासांचे काम, अनियमित शेड्यूल, स्क्रीन-आधारित ताण, आणि झोपेतील व्यत्ययामुळे संवाद कमी होतो, भावनिक निकटता घटते व लैंगिक इच्छेत घट येऊ शकते. काही जोडपे मूल घेण्यास नकार देतात कारण करिअर व स्वातंत्र्य यांची चिंता असते; तर काही जोडपे मूल हवे असताना सुसंगत लैंगिक माहिती व निकटतेतील कमतरतेमुळे अडचणींना सामोरे जातात. आधुनिक आयटी, रात्र-शिफ्ट, हॉस्पिटल व सेवा क्षेत्राने जोडप्यांच्या दैनंदिन जीवनशैलीत प्रचंड बदल घडवले आहेत. कामाचे वाढते तास, झोपेतील तुटवडा, मानसिक ताण, स्क्रीन-टाइम, भावनिक थकवा यामुळे संवाद, सहवास, प्रेम व्यक्त करण्याचे क्षण, लैंगिक जवळीक आणि प्रजनन नियोजन यावर लक्षणीय परिणाम झाला आहे.

आज अनेक जोडपी दोन प्रमुख श्रेणींमध्ये मोडतात:

(1) मुल नको — कारण स्वातंत्र्य, करिअर, वेळ, आर्थिक दडपण
(2) मुल हवे — पण intimacy, timing, माहितीचा अभाव, शारीरिक/भावनिक असंतुलनामुळे pregnancy होणे कठीण

उद्देश:

या घटकांचे जोडप्यांच्या नातेसंबंध, लैंगिक समाधान व कुटुंबनियोजन निर्णयांवर कसा परिणाम होतो हे तपासणे, आणि (2) वेगवेगळ्या स्तरावर (व्यक्तिगत, जोडप्यांचे, वैद्यकीय व संस्थात्मक) प्रभावी हस्तक्षेपाचे सैद्धांतिक व व्यवहार्य मॉडेल (Counselling + Diet–Lifestyle–Sexual Health) विकसित करणे.

1. आधुनिक कामाच्या तणावाचा जोडप्यांच्या संवाद व नात्यावर होणारा परिणाम.
2. “मूल नको” व “मूल हवे पण होत नाही” या परिस्थितींची कारणमीमांसा करणे.
3. लैंगिक माहितीचा अभाव व त्याचा reproductive planning वर परिणाम समजणे.
4. Counselling + Diet–Lifestyle–Sexual Health हस्तक्षेप मॉडेल तयार करणे.
5. Pre–post सुधारणा मोजणे.